Wyprawy

Uczestnicy: Tomasz Grzywaczewski, Bartosz Malinowski, Filip Drożdż.

Sponsorzy: Polkomtel Plus

8000 km i sześć miesięcy podróży. Z Syberii do Indii śladami Witolda Glińskiego, domniemanego prawdziwego bohatera wielkiej ucieczki z Gułagu opisanej w książce "Długi Marsz". Statkami, pieszo, konno i rowerami przez rzeki Jakucji, dziką górską tajgę nad jeziorem Bajkał, zielone stepy północnej Mongolii, kamienie i piaski pustyni Gobi, lodowe pustkowia płaskowyżu Tybetańskiego, Himalaje, Nepal aż do Kalkuty w Indiach. W hołdzie wszystkim Polakom zesłanym na "nieludzką ziemię", z których tysięce pozostało tam na zawsze. 

Wyprawa została opisana w książce "Przez dziki Wschód": 

 

Uczestnicy: Tomasz Grzywaczewski, Maciej Cypryk, Łukasz Orlicki, Anna Hyman, Marek Kozakiewicz.

Sponsorzy: TME, New York University, Miesięcznik "Odkrywca"

Wyprawa naukowa na najbardziej odległą część syberyjskiej kolei-widmo zwanej "Drogą Umarłych". Ukryta na północy linia kolejowa była ostatnim wielkim projektem Stalina, który kosztował życie tysięcy więźniów Gułagu. Do dnia dzisiejszego w dzikiej tajdze pozostały porzucone setki kilometrów torów, wiadukty, lokomotywy i wreszcie sowieckie obozy pracy. Przewodnikiem po tych miejscach stał się Dima, myśliwy z ludu Selkupów, a  odkrycie zaginionych łagrów umożliwiło przeprowadzenie badań terenowych w ramach "archeologii epoki stalinizmu". 

Wyprawa została opisana w książce "Życie i śmierć na Drodze Umarłych": 

 

Uczestnicy: Tomasz Grzywaczewski,dr Tomasz Lachowski, Piotr Trybalski

Reporterskie podróże po post-sowieckich państwach nieuznawanych. Doniecka i Ługańska Republika Ludowa na wschodniej Ukrainie, Naddniestrze w Mołdawii, Abchazja i Osetia Płd. w Gruzji, Górski Karabach w Azerbejdżanie Prawdziwe "Nibylandie", których nie sposób odnaleźć na żadnych oficjalnych mapach. Narodziły się w ogniu bratobójczych walk podsycanych przez Rosję. Mają flagi, hymny i  prezydentów. Wydają wizy i strzegą swych granic. Jednak przede wszystkim żyją w nich ludzie prawie od trzech dekad  marzący o normalności i pokoju.

Podróże po "nieuznawanych" zostały opisana w książce "Granice marzeń.": 

 

Uczestnicy: Maciej Klósak, Dariusz Skonieczko, Tomasz Grzywaczewski, Władysław Rybiński, Mariusz Raniszewski, Adam Czyżewski, dyrektor Państwowego Muzeum Etnograficznego

Partnerzy: wyróżniona Flagą  The Explorers Club przyznawaną najciekawszym podróżom badawczym z całego świata

Wyprawa do m.in. Kamerunu, Nigerii i Liberii śladami Stefana Szolc-Rogozińskiego, polskiego odkrywcy ostatnich białych plam na mapie Afryki. Rogoziński był fenomenem wśród XIX-wiecznych podróżników. Nie napadał, nie mordował, nie prowadził armii, a krajowcy przyjmowali go jako przyjaciela i powierzali mu swój los. To nie tylko postać historyczna, ale przede wszystkim wzór młodego człowieka - idealisty, ale i pragmatyka, wizjonera i patrioty. W trakcie podróży udało się dotrzeć do miejsc odkrywanych przez Rogozińskiego, odsłonić tablicę pamiątkową na pałacu wodza ludu Mondoleh oraz pozyskać zbiory dla warszawskiego Muzeum Etnograficznego.  

Raport dla The Explorers Club:

 

Uczestnicy: Tomasz Grzywaczewski, Kaja Łapińska

Partnerzy: Zrealizowano w ramach stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Reporterska podróż wzdłuż dawnych granic II Rzeczypospolitej w poszukiwaniu tego co dzisiaj pozostało z dziedzictwa i kultury tego serca Międzymorza. Nie tylko tego materialnego, ale przede wszystkim mentalnego. Kraju wyrosłego na „pograniczu" Zachodu i Wschodu, gdzie od wieków ścierały się wpływy wielkich mocarstw, etniczne namiętności, trwały religijne waśnie. Kraju, który z trudem próbował łączyć ten kipiący kocioł w jeden polityczny i cywilizacyjny organizm. Kaszuby, Śląsk, Zaolzie, Bieszczady Huculszczyzna, Wołyń, Polesie, brzegi Dźwiny, Wileńszczyzna. Setki miejsc i spotkań z ludźmi opowiadającymi osobiste historie życia na wymazanej granic.

Premiera książki opowiadającej o tej podróży zaplanowana jest na jesień 2020 r.

 

Uczestnicy: dr hab. Marek Wasiński, dr Tomasz Lachowski, Tomasz Grzywaczewski

Partnerzy: Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego

Pokryte białym piaskiem plaże, błękitny ocean i życzliwi ludzie. Prawie wymarzone miejsce na wakacje. Prawie, bo w te rajskie widoki z każdej strony wdziera się wszechobecna bieda, szalejąca epidemia AIDS, widmo zbrojnego konfliktu i ponadnarodowe korporacje za grosze przejmujące od rolników najbardziej urodzajne ziemie. Projekt badawczy dotyczący ochrony praw człowieka a  w szczególności kwestii związanych z procesem pojednania oraz wprowadzania mechanizmów sprawiedliwości okresu przejściowego (tzw. transitional justice) po trwającej wiele dekad krwawej wojny domowej.   

Mozambik to miejsce, gdzie ludzie żyją za kilka dolarów dziennie, funkcje państwa wykonują misjonarze, a krwawa przeszłość może w każdej chwili zagrozić kruchemu pokojowi. 

 

Uczestnicy: Tomasz Grzywaczewski

Czarnobyl na Ukrainie i Ignalina na Litwie. Dwie bliźniacze elektrownie atomowe. Ich upadek na zawsze odmienił życie mieszkających wokół nich ludzi. Białoruskie lasy do dzisiaj skrywają setki wysiedlonych wiosek a tysiące osób cierpi na choroby powiązane z radioaktywnym skażeniem: "W dzień po katastrofie braliśmy udział w zawodowych sportowych na świeżym powietrzu. Wszystkim leciała krew z nosa. A dzisiaj mówią nam, że Czarnobyl nie miał znaczenia". Na Litwie mieszkańcy atomowego miasteczka Wisaginia próbują przetrwać zamknięcie ich siłowni: „To osada ludu inżynierów, którzy potrafią rozszczepić i zrozumieć atom, ale nie potrafią rozszczepiać i zrozumieć ludzkich dusz."

 

Słychać terkot karabinu maszynowego, a potem silne eksplozje. "Ona gdzieś tam jest. I teraz  strzela do mnie albo ja do niej". Żołnierz zapala papierosa, wbijając wzrok w linię frontu. "Moja ukochana uwierzyła w nowe dziecko  Moskwy. Wspaniałą rusko-donbaską ojczyznę. Potem nigdy więcej z nią nie rozmawiałem. Jej świat przestał być moim światem." Od rosyjskiej agresji na Ukrainę w 2014 r. w Donbasie trwa zapomniana wojna.  Okupione cierpieniem zwykłych ludzi narodziły się nowe widmowe państwa nieuznawane: ludowe republiki Donbasu.

Wojna na Ukrainie została opisana w książce "Granice marzeń.": 

Uczestnicy: Tomasz Grzywaczewski, Monika Andruszewska, Dawid Wildstein

 

Uczestnicy: Louis-Philippe Loncke, Tomasz Grzywaczewski, Natalie Hill, Łukasz Krajewski

Partnerzy: Żegluga Wiślana

Od szczytów Tatr, przez Beskid Śląski, gdzie na Baraniej Górze bierze swój początek Wisła, aż do Morza Bałtyckiego z nurtem tej jednej z ostatnich dzikich rzek w Europie. Na niemal całej długości Wisła zachowała pierwotny charakter i pozostała właściwie niezmieniona przez człowieka. Wzdłuż brzegów tego
naturalnego szlaku wodnego można podziwiać zapierające dech w piersiach widoki, magiczne zakątki, piękne górskie strumienie, zakola, doliny i wąwozy. Miejsca opowiadające o polskiej historii od Wawelu po spichlerze twierdzy Modlin. Wisła to płynące serce naszej Ojczyzny. Wielu wyrusza na koniec świata w poszukiwaniu egzotycznych wrażeń. A tymczasem może wystarczy wyjść z domu, żeby u nas, w Polsce, odnaleźć miejsca inspirujące do przeżycia wielkiej przygody.

© 2020 by Kaja Łapińska
Piaszczyste plaże pod Warszawą

Fot. Michał Barylski